Η Ποταμιά βρίσκεται μόλις 22 χιλιόμετρα από τη Λευκωσία και γειτνιάζει με το δήμο Ιδαλίου αλλά και με τα κατεχόμενα χωριά Πυρόι και Λουρουτζίνα. Η ονομασία του προήλθε από την τοποθεσία του, καθώς βρίσκεται κτισμένο δίπλα απ τον ποταμό Γιαλιά, τον δεύτερο μεγαλύτερο ποταμό του νησιού. Αποτελεί ένα από τα λιγοστά πλέον μικτά χωριά της Κύπρου, με τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους να ζουν αρμονικά, παρόλο που μετά την τουρκική εισβολή του ’74 ο αριθμός των Τουρκοκυπρίων κατοίκων έχει μειωθεί σημαντικά.

Ποταμιά

Η Ποταμιά έχει να επιδείξει μια πλούσια και μακραίωνη ιστορία, καθώς και ένα υπέροχο φυσικό πλούτο. Σύμφωνα με αρχαιολογικές ανασκαφές η ιστορία της Ποταμιάς ξεκινά από την προϊστορική περίοδο ανήκοντας στο αρχαίο βασίλειο του Ιδαλίου. Στην περιοχή έχει ανευρεθεί ένα αρχαίο ιερό του Απόλλωνα και πολλά κινητά ευρήματα, τα περισσότερα από τα οποία σήμερα φιλοξενούνται στο Κυπριακό Μουσείο στη Λευκωσία. Από τα ευρήματα ξεχωρίζει η στεφανωμένη κεφαλή του θεού Απόλλωνα που αποτελεί και το σύμβολο της κοινότητας της Ποταμιάς. Ο οικισμός εξακολούθησε να υφίσταται κατά τη βυζαντινή περίοδο, ενώ κατά την περίοδο της φραγκοκρατίας αποτέλεσε βασιλικό φέουδο αποκτώντας μεγάλη αξία, καθώς πολλοί από τους βασιλείς της εποχής το επέλεξαν για να κτίσουν τις εξοχικές επαύλεις τους. Μάλιστα έως σήμερα στο βορειοδυτικό άκρο της Ποταμιάς διασώζονται τα κατάλοιπα της εξοχικής κατοικίας του βασιλιά Πέτρου Β’ (14ος αιώνας). Τα σπουδαία αυτά μεσαιωνικά οικοδομήματα καταστράφηκαν την περίοδο που οι Τούρκοι κατέκτησαν την Κύπρο (1570-71). Το μόνο οικοδόμημα που δεν καταστράφηκε ήταν ένα εκκλησάκι αφιερωμένο στην Αγία Μαρίνα, το οποίο καταστράφηκε μεταγενέστερα μετά από προσπάθεια σύλησης του από ένα Τούρκο. Σήμερα στο σημείο που βρίσκονται τα ερείπια της μεσαιωνικής αυτής εκκλησίας κτίστηκε ένα σύγχρονο μικρό εκκλησάκι βυζαντινού ρυθμού.

Εξωκλήσι Αγίας Μαρίνας Ποταμιά

Εξωκλήσι Αγίας Μαρίνας

Η κύρια εκκλησία της κοινότητας είναι αφιερωμένη στον Τίμιο Σταυρό και βρίσκεται στην πλατεία του χωριού. Άλλες εκκλησίες της κοινότητας αποτελούν τα εξωκλήσια της Αγίας Μαρίνας, στο οποίο αναφερθήκαμε προηγουμένως, του Αγίου Νεόφυτου στα βορειοδυτικά του χωριού και το ερειπωμένο εκκλησάκι της Παναγίας της Παλλουριώτισσας που βρίσκεται στη νεκρή ζώνη. Αξίζει να αναφερθεί πως ανάμεσα στις κοινότητες της Ποταμιάς και του Γερίου, στον κατεστραμμένο πλέον οικισμό του Αγίου Σωζόμενου, συναντάμε ένα όμορφο μονόκλιτο πετρόκτιστο εκκλησάκι του 15ου με 16ου αιώνα, αφιερωμένο στον Άγιο Σωζόμενο. Στην ίδια περιοχή βρίσκεται και το ασκητήριο του Αγίου που φέρει αξιόλογες τοιχογραφίες από τον 11ο μέχρι και τον 16ο αιώνα. Ο Άγιος Σωζόμενος αποτελεί ένα από τους τριακόσιους Αλαμάνους που εγκατέλειψε την Παλαιστίνη, εξαιτίας των αραβικών επιδρομών και επέλεξε να ζήσει και να ασκητέψει στη συγκεκριμένη περιοχή μέχρι και το τέλος της ζωής του.

Εκκλησία Τιμίου Σταυρού Ποταμιά

Εκκλησία Τιμίου Σταυρού

Από την Ποταμιά ξεχωρίζει το υπέροχο φυσικό περιβάλλον και η εύφορη γη που αποτελεί αποτέλεσμα της ύπαρξης του Γιαλιά ποταμού. Η άγρια βλάστηση και οι μεγάλες εκτάσεις με γεωργικές καλλιέργειες χαρίζουν στο χωριό υπέροχες εικόνες μοναδικού κάλλους. Αξίζει να αναφερθεί πως παλαιότερα τη δεκαετία του 50 φυτευόταν καπνός. Στο χωριό εξακολουθεί να διασώζεται αίθουσα επεξεργασίας καπνού, γνωστό ως «Καπνιστήριο».

Ποταμιά

Σήμερα η Ποταμιά δέχεται επισκέπτες από όλη την Κύπρο. Ευρισκόμενη σε κοντινή απόσταση από τις επαρχίες Λευκωσίας και Λάρνακας αποτελεί ένα όμορφο προορισμό που με τα αξιοθέατα της αλλά και την παραδοσιακή φιλοξενία της, τις ταβέρνες της και τα καφενεία της μπορεί να προσφέρει μοναδικές στιγμές ξεκούρασης και χαλάρωσης.

Ποταμιά