Το εξωκλήσι της Παναγίας της Τραχιάς βρίσκεται κοντά στην κτηνοτροφική περιοχή της Άχνας, στο δρόμο προς Αυγόρου, σε μια περιοχή επονομαζόμενη Τραχιά, που αποτελούσε σημαντικό οικιστικό κέντρο για πολλούς αιώνες μέχρι και τη βυζαντινή εποχή. Το αρχικό κτίσμα της εκκλησίας χρονολογείται γύρω στον 14ο αιώνα μ.Χ, με αρκετές προσθήκες στο πέρασμα των χρόνων . Είναι κτισμένη σε ένα πετρώδες μέρος, πάνω από ένα μεγάλο σπήλαιο, σημείο στο οποίο είχε οδηγηθεί και μαρτυρήσει ο Άγιος Κωνσταντίνος ο Αλαμάνος, κατά τον 3ο με 4ο αιώνα μ.Χ., όταν κυβερνήτης στο νησί υπήρξε ο διώκτης των χριστιανών, ο Σαβίνος.

Στο εξωκλήσι διασώζονται ελάχιστες αγιογραφίες. Μία από αυτές είναι η εικόνα της Παναγίας, η οποία χρονολογείται τον 17ο-18ο αιώνα μ.Χ. και η οποία έχει συνδεθεί με πολλά θαύματα. Μέχρι και το 1976 η συγκεκριμένη εικόνα βρισκόταν στην εκκλησία της Αγίας Μαρίνας στην κατεχόμενη Άχνα, μέχρι εωσότου τη βρήκαν Αυστριακοί ειρηνευτές και την επέστρεψαν στις ελεύθερες περιοχές. Καθότι η εικόνα φέρει σημάδια από μαχαιριές, πιστεύεται ότι υπήρξε προσπάθεια από κάποιους Τούρκους να αφαιρέσουν το ασήμι που βρισκόταν σε αυτήν. Τότε ,σύμφωνα με την παράδοση, η Παναγία θύμωσε και κλώτσησε τους Τούρκους, οι οποίοι έντρομοι άφησαν την εικόνα και τράπηκαν σε φυγή. Στο εξωκλήσι της Παναγίας είχε μεταφερθεί και η επίχρυση εικόνα της Αγίας Μαρίνας, η οποία διασώθηκε κατά την εισβολή του 1974, από τον ιερέα του χωριού, ο οποίος τη μετέφερε στις ελεύθερες περιοχές. Η εικόνα από το 1995 φιλοξενείται στη μεγάλη εκκλησία του χωριού.

Σε κοντινή απόσταση από το εξωκλήσι της Παναγίας της Τραχιάς βρίσκεται μια εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Κωνσταντίνο τον Αλαμάνο και στον Άγιο Ευστάθιο, καθώς και υπολείμματα μονής αφιερωμένης στον Άγιο Δημητριανό , η οποία καταστράφηκε από μεγάλο σεισμό γύρω στον 17ο αιώνα μ.Χ.