Η αρχαιοκαπηλία αποτελεί μια ανοικτή πληγή που αιμορραγεί διαρκώς, καθώς η κλοπή αρχαίων αντικειμένων και η εξαγωγή τους από τη χώρα όπου δημιουργήθηκαν και ανήκουν αποτελεί μια από τις πιο επικερδείς οικονομικά δραστηριότητες σε παγκόσμιο επίπεδο. Ένας μεγάλος αριθμός από εξαίρετα δείγματα αγγειοπλαστικής, μικροτεχνίας, γλυπτικής και άλλων έργων της κυπριακής τέχνης σήμερα κοσμούν μεγάλα μουσεία σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως το Μουσείο του Λούβρου, το Βρετανικό Μουσείο, το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης κ.α. , αλλά και διάφορες ιδιωτικές συλλογές. Έξαρση στην κλοπή αρχαίων αντικειμένων από αρχαιολογικούς χώρους της Κύπρου παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κατάκτησης, όπου πολλοί Ευρωπαίοι βρήκαν την ευκαιρία να αρπάξουν τους κρυμμένους θησαυρούς του νησιού.

Αρχαιολογικός Χώρος Αμαθούντας

Αρχαιολογικός Χώρος Αμαθούντας

Πολλά από τα αρχαία αυτά ευρήματα, που έχουν εκπατριστεί, προέρχονται από τους αναρίθμητους τάφους των δυο μεγάλων νεκροπόλεων και από τον κύριο χώρο της πόλης της Αμαθούντας. Ανάμεσα σε αυτά ξεχωρίζει ένα τεράστιο ασβεστολιθικό αγγείο του 6ου π.Χ. αιώνα. , το οποίο διακρίνεται για το μέγεθος του και τον τρόπο κατασκευής του. Το μοναδικό αυτό αγγείο έχει ύψος 1,85 μ. , διάμετρο 2,20 μ. και ζυγίζει 1,4 τόνους . Έχει τέσσερα χερούλια , τα οποία είναι διακοσμημένα με κεφάλι ταύρου. Το τεράστιο αυτό αγγείο βρισκόταν στην κορυφή της ακρόπολης της Αμαθούντας και μαζί με ένα άλλο πανομοιότυπο του διακοσμούσαν την είσοδο του ναού της Αφροδίτης.

Μπορεί το πιθάρι να βρισκόταν θαμμένο στο έδαφος, όμως λόγω του μεγέθους του δεν μπορούσε να μείνει απαρατήρητο. Την άνοιξη του 1862 ένας Γάλλος αρχιτέκτονας, ο Edmond Duhmoit είχε επισκεφτεί μαζί με την συνοδεία του τον αρχαιολογικό χώρο της Αμαθούντας. Εκεί εντόπισε το τεράστιο πιθάρι και ήξερε πως εάν κατόρθωνε να το βγάλει από τη γη και να το μεταφέρει στη θάλασσα με σκοπό τον εκπατρισμό του θα αποτελούσε ένα μεγάλο επίτευγμα για τον ίδιο. Τότε άρχισε να μελετά τρόπους και μεθόδους για να επιτευχθεί ο σκοπός του. Του πήρε τρία ολόκληρα χρόνια μέχρι την επίτευξη του στόχου του. Έχοντας λάβει σχετική άδεια από τις οθωμανικές αρχές της Κύπρου, έναντι αμοιβής ασφαλώς, και έχοντας εξασφαλίσει γαλλική κυβερνητική φρεγάτα για τη μεταφορά του πιθαριού, προχώρησε στην εκπλήρωση του έργου του. Μετά από δεκαέξι μέρες το γιγάντιο πιθάρι μεταφέρθηκε στη φρεγάτα και από εκεί στη Γαλλία. Από τότε μέχρι και σήμερα κοσμεί το Μουσείο του Λούβρου.

Πιθάρι στην Αμαθούντα

Το κολοσσιαίο πιθάρι της Αμαθούντας αποτελεί μόνο μια περίπτωση από εκατοντάδες άλλες όπου μεγάλης αρχαιολογικής αξίας μνημεία βεβηλώνονται και απογυμνώνονται με απώτερο στόχο την ανεύρεση ευρημάτων και την εξαγωγή τους σε διάφορες χώρες και μουσεία. Το φαινόμενο αυτό δυστυχώς λαμβάνει χώρα εκτενώς και μετά την τουρκική εισβολή του 1974, όπου σημαντικά μνημεία του νησιού που βρίσκονται υπό κατοχή, γίνονται αντικείμενο παράνομων ανασκαφών και αρχαιοκαπηλίας. Και παρόλο που έχουν υπογραφτεί διεθνείς νομοθεσίες για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς των χωρών, εντούτοις η διαδικασία επαναπατρισμού μνημείων εξακολουθεί να παραμένει μια πολύπλοκη και χρονοβόρα διαδικασία.

Πιθάρι στην Αμαθούντα