Το μνημείο- προτομές του Γεώργιου Γρίβα Διγενή και του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’ βρίσκονται επί της λεωφόρου Προδρόμου, στην περιοχή του Προεδρικού Μεγάρου. Το μνημείο αποτελεί δωρεά του Συλλόγου Ιστορικής Μνήμης του αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59 και τα αποκαλυπτήρια του έγιναν στις 13 Απριλίου του 2005.

Τόσο ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ’ όσο και ο Γρίβας Διγενής αποτέλεσαν δυο από τα πρόσωπα που διαδραμάτισαν καταλυτικό ρόλο στο πολιτικό σκηνικό του νησιού.

Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ο Γ’ γεννήθηκε στις 13 Αυγούστου του 1913 στο χωριό Άνω Παναγιά της Πάφου. Το βαφτιστικό του όνομα ήταν Μιχαήλ. Σε ηλικία 13 ετών εισήχθη στην Ιερά Μονή Κύκκου ως δόκιμος μοναχός, όπου και έλαβε την πρώτη κατήχηση και γυμνασιακή εκπαίδευση. Με υποτροφία της Μονής στάλθηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών για σπουδές στη Θεολογική Σχολή, από όπου και αποφοίτησε το 1942 με άριστα. Το 1938 θα χειροτονηθεί ως διάκονος και το 1946 ως πρεσβύτερος –αρχιμανδρίτης της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Κύπρου. Το 1948 με υποτροφία από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών θα ξεκινήσει θεολογικές σπουδές και συγκεκριμένα Κοινωνιολογία της θρησκείας στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης στις ΗΠΑ. Με την ολοκλήρωση των σπουδών του θα επιστρέψει στην Κύπρο το 1948, όπου και θα εκλεγεί Μητροπολίτης Κιτίου, ενώ αργότερα θα χειροτονηθεί σε Επίσκοπο.

Στις 20 Οκτωβρίου του 1950 θα εκλεγεί Αρχιεπίσκοπος και Εθνάρχης Κύπρου σε διαδοχή του Μακαρίου Β’ ως Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄. Αμέσως μετά την εκλογή του ως Αρχιεπίσκοπος Κύπρου θα ιδρύσει την Παγκύπρια Εθνική Οργάνωση Νεολαίας. Οι σχέσεις του με τις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου που διοικούσαν την Κύπρο δεν ήταν καθόλου καλές, καθώς όπως και η πλειονότητα τότε των Ελληνοκυπρίων, ήταν ένθερμος υποστηρικτής της Ένωσης με την Ελλάδα. Στις 9 Μαρτίου του 1956 θα εξοριστεί από το αποικιακό καθεστώς στις Σεϋχέλλες μέχρι και τον Απρίλιο του 1957, ενώ σταδιακά άρχισε να εγκαταλείπει τον ενωτικό αγώνα και να επιδιώκει με επισκέψεις και προσφυγές σε διάφορες χώρες και διεθνείς οργανισμούς την εφαρμογή του δικαιώματος αυτοδιάθεσης του Κυπριακού λαού. Η ανεξαρτησία τελικά της Κύπρου θα έρθει το 1960, με τη Συμφωνία του Λονδίνου που ήταν η συνέχεια της Συμφωνίας της Ζυρίχης.

Στις πρώτες εκλογές που έγιναν στην Κύπρο, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος θα εκλεγεί ως ο πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ θα επανεκλεγεί τον Φεβρουάριο του 1968 και το 1973. Στις 15 Ιουλίου του 1974 η στρατιωτική Χούντα της Αθήνας θα προβεί σε πραξικόπημα για την ανατροπή του Μακαρίου. Ο Αρχιεπίσκοπος κατόρθωσε να διαφύγει στο εξωτερικό. Στις 20 Ιουλίου λίγες μέρες μετά το πραξικόπημα, η Τουρκία, χρησιμοποιώντας το ως πρόσχημα, θα εισβάλει στην Κύπρο με όλες τις τραγικές συνέπειες που θα επακολουθήσουν.

Ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος απεβίωσε στις 3 Αυγούστου του 1977.

Ο Γεώργιος Γρίβας Διγενής γεννήθηκε στη Χρυσαλινιώτισσα, της επαρχίας Λευκωσίας στις 5 Ιουλίου 1897 και μεγάλωσε στο χωριό Τρίκωμο της Λευκωσίας. Φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο, όπου με την αποφοίτηση του το 1916 κατατάχτηκε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, από τη οποία αποφοίτησε το 1919 με το βαθμό του ανθυπολοχαγού του πεζικού. Μετέχει στο εκστρατευτικό σώμα της Μικράς Ασίας λαμβάνοντας μέρος σε διάφορες μάχες, όπως του Τουρλού Μπουρνάρ, του Σαγγάριου, του Εσκή Σεχίρ. Για τα ανδραγαθήματα του παρασημοφορείται με το Χρυσό Μεταλλείο Ανδρείας και Πολεμικό Σταυρό, ενώ προάγεται αρχικά σε υπολοχαγό και μετέπειτα σε λοχαγό. Σπουδάζει στην Ελληνική Ακαδημία Πολέμου με μετεκπαίδευση στη Γαλλική Ακαδημία Πολέμου. Το 1935 προάγεται σε ταγματάρχη. Συμμετέχει στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο πολεμώντας στο αλβανικό μέτωπο υπηρετώντας ως επιτελάρχης της Β’ Μεραρχίας , ενώ αργότερα τοποθετείται στο Γραφείο Επιχειρήσεων του Γενικού Επιτελείου.

Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας έρχεται στην Κύπρο και με το ψευδώνυμο Διγενής ίδρυσε την ΕΟΚΑ, της οποίας ήταν ο στρατιωτικός αρχηγός, ενώ πολιτικός αρχηγός ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, με σκοπό την εκδίωξη των Βρετανών από το νησί και την ένωση του με την Ελλάδα. Την ίδια περίοδο η Βουλή των Ελλήνων τον προήγαγε από αντισυνταγματάρχη σε αντιστράτηγο και η Βασιλική Ακαδημία Αθηνών του απονέμει το Χρυσό Μετάλλιο, που αποτελούσε την ύψιστη τιμή. Μετά την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας ο Γρίβας εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις της Κύπρου. Κατά την περίοδο των διακοινοτικών ταραχών αναλαμβάνει την αρχηγία των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο και στη συνέχεια της Εθνικής Φρουράς με τη συναίνεση του Μακαρίου. Τη συγκεκριμένη περίοδο οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις, υπό τις διαταγές του Γρίβα, διενεργούν επιχειρήσεις εναντίον τουρκικών θυλάκων σε διάφορες περιοχές της Κύπρου, έπειτα από τις εντάσεις και τις προκλήσεις μεταξύ των δυο πλευρών.

Το καλοκαίρι του 1971 επιστρέφει στην Κύπρο για να ιδρύσει την ΕΟΚΑ Β’, η οποία στελεχώθηκε κυρίως από πρώην μέλη της ΕΟΚΑ και νέους που πίστεψαν ότι με δυναμική δράση θα πειθόταν ο Μακάριος να ακολουθήσει τη γραμμή για Αυτοδιάθεση και Ένωση με την Ελλάδα. Το σχέδιο αποτυγχάνει με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν όλα τα υπόλοιπα δυσμενή γεγονότα.

Ο Γρίβας Διγενής πεθαίνει στις 27 Ιανουαρίου του 1974, σε ηλικία 76 ετών.