Ένα από τα τρία κάστρα - παρατηρητήρια της οροσειράς του Πενταδαχτύλου είναι και αυτό του Βουφαβέντο. Βρίσκεται στη δεύτερη ψηλότερη κορυφή της βόρειας οροσειράς του Πενταδαχτύλου, σε μια απρόσιτη περιοχή που δεσπόζει ολόκληρης σχεδόν της Κύπρου εκτός των νοτιοδυτικών περιοχών του νησιού. Βρίσκεται σε στρατηγικής σημασίας θέση ανάμεσα στα δυο άλλα κάστρα του Πενταδαχτύλου.

Κάστρο Βουβαφέντο στον Πενταδάχτυλο

Κτίστηκε στα τέλη του 11ου αιώνα με αρχές 12ου από τον αυτοκράτορα του Βυζαντίου Αλέξιο Κομνηνό , παρόλο που την ονομασία του τη συναντάμε για πρώτη φορά το 1191, όταν παραδόθηκε στο Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο μετά τη νίκη του επί τον Ισάακιο Κομνηνό. Η ονομασία Βουφαβέντο(= αυτό που αψηφά τους ανέμους) δόθηκε από τους Φράγκους σε ανάμνηση του ομώνυμου κάστρου που βρισκόταν στη Γαλλία. Ήταν επίσης γνωστό ως «Κάστρο των Λεόντων» , αλλά και ως «Τα Σπίδκια της Ρήγαινας», ονομασία που δόθηκε και στα δυο άλλα κάστρα του Πενταδαχτύλου συνδέοντας τα με τους θρύλους και τις παραδόσεις γύρω από τη Ρήγαινα. Συγκεκριμένα όμως για το κάστρο του Βουφαβέντο αναφέρεται πως εδώ βρίσκεται το 101 δωμάτιο της Ρήγαινας, ένα μυστικό δωμάτιο που δεν έχει ανευρεθεί ακόμα και στο οποίο βρίσκονται κρυμμένοι οι θησαυροί της. Το δωμάτιο αυτό πιστεύεται πως ανοίγει για μόνο λίγες ώρες κάθε Πρωτοχρονιά ή κατά άλλους το βράδυ της Ανάστασης.

Η δυσπρόσιτη  τοποθεσία  και το βραχώδες έδαφος της περιοχής καθιστούσε το Βουφαβέντο σε απόρθητο φρούριο που διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο  κατά την περίοδο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και μετέπειτα κατά τη Φραγκοκρατία , καθώς από εδώ χρησιμοποιώντας ως σήματα τη φωτιά και τους καπνούς, ειδοποιούσαν τη Λευκωσία και την Κερύνεια για την ύπαρξη στην περιοχή εχθρικών καραβιών. Το κάστρο του Βουφαβέντο είχε ενισχυθεί και επεκταθεί κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας, όπου ανά περιόδους, χρησιμοποιήθηκε ως οχυρό, ως σταθμός σήμανσης ακόμη και ως φυλακή. Το Βουφαβέντο, όπως και τα δυο άλλα κάστρα, θα καταστραφούν στις αρχές του 16ου αιώνα, από τους Βενετούς, οι οποίοι θέλησαν να ρίξουν το βάρος της αμυντικής τους οχύρωσης στην πόλη της Λευκωσίας και στις παραλιακές πόλεις. Κατά την οθωμανική εισβολή του 1570 όσοι κάτοικοι της Λευκωσίας δεν ήταν σε θέση να πολεμήσουν βρήκαν καταφύγιο σε αυτό το κάστρο.

Κάστρο Βουβαφέντο στον Πενταδάχτυλο

Το Βουφαβέντο οικοδομήθηκε με βάση τη φυσική διάπλαση του εδάφους και αποτελείται από τρεις ζώνες . Η κατώτερη ζώνη περιλαμβάνει μια μεγάλη αίθουσα που πιθανόν λειτουργούσε ως στάβλος, καθώς και μια μεγάλη δεξαμενή. Η επόμενη ζώνη περιλαμβάνει τον άλλοτε διώροφο πύργο της εισόδου, ένα σύμπλεγμα από δωμάτια της εποχής των Λουζινιανών, μικρούς καμαροσκέπαστους χώρους που αποτελούσαν πιθανώς οπλοστάσια και ένα ερειπωμένο διώροφο κτίριο της βυζαντινής εποχής. Η ψηλότερη ζώνη περιλαμβάνει τρία κτιριακά συγκροτήματα. Το πρώτο που βρίσκεται στο κέντρο περιλαμβάνει ένα ερειπωμένο ορθογώνιο κτίριο της εποχής των Λουζινιανών, που αποτελούσε πιθανότατα παρεκκλήσι. Στα δυτικά του υπάρχει μια σειρά από τέσσερα δωμάτια της Βυζαντινής περιόδου. Στο δάπεδο του μεγαλύτερου δωματίου υπάρχουν δυο δεξαμενές που συγκέντρωναν το νερό της βροχής. Ο βόρειος τοίχος των συγκεκριμένων δωματίων προεκτείνεται προς τα δυτικά και περιλαμβάνει μια εξέδρα από την οποία πιθανότατα μεταδίδονταν τα σήματα στη Λευκωσία και στην Κερύνεια. Στα ανατολικά βρίσκονται τα κατάλοιπα δυο δωματίων επίσης της βυζαντινής περιόδου.

Κάστρο Βουβαφέντο στον Πενταδάχτυλο

Η θέα από το φρούριο του Βουφαβέντο είναι υπέροχη. Από εδώ μπορείς να αγναντέψεις τις βόρειες παραλίες της Κύπρου από την Καρπασία ως την Κερύνεια και ολόκληρο τον κάμπο της Μεσαορίας. Η ομορφιά του Βουφαβέντο, όπως και των δυο άλλων κάστρων, του Αγίου Ιλαρίωνα και της Καντάρας, ενέπνευσαν, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, τον Ουόλτ Ντίσνευ, στο να σχεδιάσει το κάστρο της Ωραίας Κοιμωμένης. Πάντως ακόμη και εάν αυτή η φήμη δεν ισχύει, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την απαράμιλλη ομορφιά των κάστρων αυτών που σαν ακοίμητοι φρουροί προσμένουν την απελευθέρωση τους από τον τουρκικό ζυγό.

Κάστρο Βουβαφέντο στον Πενταδάχτυλο