Χαλούμι, το παραδοσιακό τυρί της Κύπρου με την ξεχωριστή γεύση που θα σας κάνει να το αγαπήσετε.

Το χαλούμι αποτελεί το παραδοσιακό τυρί της Κύπρου. Παρασκευάζεται από αιγοπρόβειο γάλα στο οποίο προστίθενται αλάτι, πυτιά και δυόσμος, υλικά που του δίνουν έντονη γεύση και ξεχωριστό άρωμα. Είναι ιδιαιτέρως θρεπτικό και μπορεί να συνοδεύσει όλα τα φαγητά αφού μαγειρεύεται με όλους τους τρόπους, ενώ μπορεί να καταναλωθεί ακόμα και σκέτο. Το όνομά του θεωρείται ότι προέρχεται από το αραβικό khallum ή helime (τυρί). Η παραγωγή του γινόταν τον Μάρτιο που υπήρχε ακόμα πολύ γάλα και ήταν κυρίως δουλειά των γυναικών. Αναφορές στο χαλούμι υπάρχουν από τους περιηγητές του 16ου αιώνα αλλά και από το πρώτο μισό του 18ου, εποχή κατά την οποία το κυπριακό χαλούμι ήταν ήδη πασίγνωστο και περιζήτητο στη γειτονική Συρία και Παλαιστίνη.

Η παρασκευή του χαλουμιού είναι μια περίπλοκη διαδικασία που απαιτεί ιδιαίτερη τέχνη για να πετύχει. Στην πόλη της Αθηένου, στο πλαίσιο του προγράμματος "Larnaka Winter Experiences!" της Εταιρίας Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής Λάρνακας, λειτουργεί παραδοσιακό τυροκομείο. Στεγάζεται στον χώρο της πατρικής κατοικίας του αγιογράφου και σημαντικού ευεργέτη της Αθηένου Πατέρα Καλλίνικου και κάθε Πέμπτη διοργανώνει επισκέψεις μαθητών και άλλων εκδρομέων. Εδώ μπορείτε να παρακολουθήσετε από κοντά πώς φτιάχνεται το αυθεντικό, χωριάτικο χαλούμι της Κύπρου, αλλά και να δοκιμάσετε πρώτοι τα φρέσκα χαλούμια μαζί με άλλους μεζέδες στα τραπέζια που στήνουν οι υπεύθυνοι του τυροκομείου.

Η όλη διαδικασία ξεκινά νωρίς το πρωί. Αρχικώς το γάλα τοποθετείται σε ένα μεγάλο καζάνι και αρχίζει να ζεσταίνεται. Ταυτόχρονα προστίθεται και ποσότητα πυτιάς, ενός υλικού που προέρχεται από το στομάχι των μηρυκαστικών ζώων και βοηθά το γάλα να πήξει και να μετατραπεί σιγά-σιγά σε σβώλους. Μετά από περίπου μισή ώρα με τρία τέταρτα οι σβώλοι αφαιρούνται από το καζάνι, τοποθετούνται σε τυρόπανα (τσαντίλες) και πιέζονται μέχρι να στραγγίξουν από τον νωρό (τυρόγαλα). Η μάζα τυριού που μένει κόβεται σε κομμάτια στο μέγεθος που πρέπει για να σχηματιστεί το χαλούμι. Στο μεταξύ στο καζάνι έχουν παραμείνει υπολείμματα γάλακτος που σχηματίζουν σιγά-σιγά κόκκους. Σε αυτά προστίθεται ακόμα λίγο γάλα έτσι ώστε να παρασκευαστεί η αναρή (μυζήθρα), με τον ίδιο τρόπο όπως και το χαλούμι.

Αφού αφαιρεθεί η αναρή, τα κομμένα χαλούμια ξαναμπαίνουν στο καζάνι και βράζουν μέχρι να βγουν στην επιφάνεια. Έπειτα αφαιρούνται, αλατίζονται, προστίθεται δυόσμος και στο τέλος διπλώνονται και αφήνονται να κρυώσουν εντελώς. Συσκευάζονται σε δοχεία με άλμη, όπου έχει προστεθεί και λίγο ελαιόλαδο για να διατηρηθούν περισσότερο καιρό, και αφήνονται περίπου 20 μέρες για να ολοκληρωθεί η ζύμωσή τους.

Ωστόσο, αν βρεθείτε στο παραδοσιακό τυροκομείο της Αθηένου και παρακολουθήσετε από κοντά την παρασκευή του χαλουμιού, είναι σίγουρο ότι δε θα έχετε την υπομονή να περιμένετε τόσο πολύ!

 

Η όλη διαδικασία με φωτογραφίες

 Το γάλα τοποθετείται σε ένα μεγάλο καζάνι και αρχίζει να ζεσταίνεται.

 Το γάλα τοποθετείται σε ένα μεγάλο καζάνι και αρχίζει να ζεσταίνεται.

 Προστίθεται ποσότητα πυτιάς, ενός υλικού που βοηθά το γάλα να πήξει

 Προστίθεται ποσότητα πυτιάς, ενός υλικού που βοηθά το γάλα να πήξει

 Το γάλα πήζει και μετατρέπεται σιγά σιγά σε σβώλους.

 Το γάλα πήζει και μετατρέπεται σιγά σιγά σε σβώλους.

Μετά από περίπου μισή ώρα με τρία τέταρτα οι σβώλοι αφαιρούνται από το καζάνι, τοποθετούνται σε τυρόπανα.

Μετά από περίπου μισή ώρα με τρία τέταρτα οι σβώλοι αφαιρούνται από το καζάνι, τοποθετούνται σε τυρόπανα.

 Οι σβώλοι πιέζονται μέχρι να στραγγίξουν από τον νωρό (τυρόγαλα).

 Οι σβώλοι πιέζονται μέχρι να στραγγίξουν από τον νωρό (τυρόγαλα).

Η μάζα τυριού που μένει κόβεται σε κομμάτια στο μέγεθος που πρέπει για να σχηματιστεί το χαλούμι.

Η μάζα τυριού που μένει κόβεται σε κομμάτια στο μέγεθος που πρέπει για να σχηματιστεί το χαλούμι.

 

Στο μεταξύ στο καζάνι έχουν παραμείνει υπολείμματα γάλακτος που σχηματίζουν σιγά-σιγά κόκκους. Σε αυτά προστίθεται ακόμα λίγο γάλα έτσι ώστε να παρασκευαστεί η αναρή (μυζήθρα).

Στο μεταξύ στο καζάνι έχουν παραμείνει υπολείμματα γάλακτος που σχηματίζουν σιγά-σιγά κόκκους. Σε αυτά προστίθεται ακόμα λίγο γάλα έτσι ώστε να παρασκευαστεί η αναρή (μυζήθρα).

 

Οι σβώλοι της αναρής αφαιρούνται από το καζάνι, τοποθετούνται σε τυρόπανα και πιέζονται για να αφαιρεθεί ο νωρός.

Οι σβώλοι της αναρής αφαιρούνται από το καζάνι, τοποθετούνται σε τυρόπανα και πιέζονται για να αφαιρεθεί ο νωρός.

Κόβεται σε κομμάτια στο μέγεθος που πρέπει, αλατίζεται επιφανειακά αν θέλετε και η αναρή είναι έτοιμη.

Κόβεται σε κομμάτια στο μέγεθος που πρέπει, αλατίζεται επιφανειακά αν θέλετε και η αναρή είναι έτοιμη.

 

Τα κομμένα χαλούμια ξαναμπαίνουν στο καζάνι και βράζουν μέχρι να βγουν στην επιφάνεια.

Τα κομμένα χαλούμια ξαναμπαίνουν στο καζάνι και βράζουν μέχρι να βγουν στην επιφάνεια.

 

Έπειτα αφαιρούνται, αλατίζονται, προστίθεται δυόσμος και στο τέλος διπλώνονται και αφήνονται να κρυώσουν εντελώς.

Έπειτα αφαιρούνται, αλατίζονται, προστίθεται δυόσμος και στο τέλος διπλώνονται και αφήνονται να κρυώσουν εντελώς.

 

Τέλος της διαδικασίας, η ανταμοιβή ......

Τέλος της διαδικασίας, η ανταμοιβή ......