Σε μερικές εκκλησίες του νησιού μας μπορεί κανείς να συναντήσει αξιοθαύμαστες τοιχογραφίες με θέμα τη Δευτέρα Παρουσία και την απεικόνιση του διαβόλου, οι οποίες υπερθεματίζουν το ύψιστο χρέος του Χριστιανού για απάλειψη των αμαρτιών του.

Οι λόγοι δημιουργίας αυτών των τρομακτικών τοιχογραφιών που απεικονίζουν τον σατανά και σκηνές από την κόλαση είναι διάφοροι. Μπορεί οι τοιχογραφίες σήμερα να μην προκαλούν τόσο τρόμο, αν αναλογιστεί κανείς ότι ακόμα και στα «αθώα» κινούμενα σχέδια που παρακολουθούν τα παιδιά ενέχονται σκληρότερες σκηνές βίας, αλλά είναι σίγουρο πως στην τότε εποχή δημιουργούσαν αισθήματα τρόμου στα μάτια των πιστών και ιδιαίτερα αυτών που ήταν βυθισμένοι στην αμαρτία. Ίσως να προσδοκούσαν, ταυτόχρονα, να συνετίσουν τους παρασυρμένους αμαρτάνοντες Χριστιανούς και να τους τοποθετήσουν σε πορεία που οδηγεί στο Θεό.

Παναγία της Ασίνου, ποινές αμαρτωλών. ( φωτογραφία : Ιφιγένεια Χρυσάνθου )

Παναγία της Ασίνου, ποινές αμαρτωλών. ( φωτογραφία : Ιφιγένεια Χρυσάνθου )

Επίσης, οι αγιογραφίες αυτές απεικόνιζαν τους εξουσιάζοντες, και δη τον βασιλιά, να καταπατάται από τον διάβολο, πράγμα που έδινε μια νότα αισιοδοξίας στον φτωχό λαό ο οποίος υπέφερε τα πάνδεινα – φτώχεια και πείνα – κάτω από τον βενετικό αποικιοκρατικό ζυγό. Μέσα από τις τοιχογραφίες, δηλαδή, υπήρχε μία έκφραση αισιοδοξίας προς εκδίωξη του βάναυσου βασιλέα και αποκατάσταση των δεινών ελέω του οικονομικού μαστιγώματος που υπέστη ο πληθυσμός.

Παναγία της Ασίνου, σκηνές από Δευτέρα Παρουσία. ( φωτογραφία : Ιφιγένεια Χρυσάνθου )

Παναγία της Ασίνου, σκηνές από Δευτέρα Παρουσία. ( φωτογραφία : Ιφιγένεια Χρυσάνθου )

Στην Παναγία της Ασίνου υπάρχουν 8 αγιογραφίες από σκηνές της Δευτέρας Παρουσίας που χρονολογούνται στα 1331. Μπορεί, επίσης, κανείς να δει τις ποινές που επιβλήθηκαν στους κολαζομένους όπως αυτή του τοκιστή, του παραζηγιάτη, της αποστρέφουσας τα νήπια καθώς επίσης και σκηνές από την κόλαση.

Εκκλησία Τιμίου Προδρόμου στον Ασκά

Εκκλησία Τιμίου Προδρόμου στον Ασκά

Οι τοιχογραφίες στην εκκλησία του Τιμίου Προδρόμου στον Ασκά, χρονολογούνται από το 1560. Και οι 2 τοιχογραφίες που εντοπίσαμε αναπαριστούν τον ίδιο τον διάβολο: στη μία να καταπατά βασιλείς ή προνομιούχους και στη δεύτερη να στέκεται πάνω από ζευγάρι το οποίο κοιμάται την Κυριακή, κατά την ώρα της πρωινής εκκλησιαστικής λειτουργίας.

Άγιος Δημήτριος στο Παραλίμνι

Άγιος Δημήτριος στο Παραλίμνι

Τοιχογραφίες με σκηνές της Δευτέρας παρουσίας βρήκαμε και στο μοναστήρι του Αντιφωνητή στο κατεχόμενο χωριό Καλογραίας , κτίσμα του 12ου αιώνα. Όσον αφορά σύγχρονες εκκλησιές, έχουμε βρει αγιογραφίες στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στο Παραλίμνι και στον Άγιο Ραφαήλ στην Ξυλοτύμπου.

Άγιος Δημήτριος στο Παραλίμνι

Άγιος Δημήτριος στο Παραλίμνι

Οι τοιχογραφίες της συγκεκριμένης θεματολογίας είναι άρτιες και εκπληκτικές τεχνοτροπικά. Η επιρροή τους στους πιστούς κατά τον 14ο αιώνα ήταν μεγάλη και αποσκοπούσαν στο να συνετίσουν τον αμαρτωλό πιστό. Σήμερα, δεν βρίσκει και τόσο μεγάλη απήχηση το περιεχόμενό τους. Αποτιμώνται μόνο αισθητικά και διακρίνεται η εξαιρετική τους τεχνοτροπία.