Ο χαρταετός αποτελεί ένα από τους κύριους πρωταγωνιστές της Καθαράς Δευτέρας. Ο ουρανός γεμίζει με τα πολύχρωμα αυτά «πουλιά» δημιουργώντας μοναδικά συναισθήματα χαράς, ελευθερίας και ψυχικής ανάτασης. Η ιστορία του χαρταετού έχει βαθιές ρίζες στην αρχαιότητα και ξεκινά από την Άπω Ανατολή.

Πριν από 3000 περίπου χρόνια στην Κίνα κατασκευάζονταν χαρταετοί από μπαμπού και μετάξι έχοντας τη μορφή δράκου, που αποτελούσε ιερό και θεϊκό σύμβολο. Από την Κίνα ο χαρταετός πέταξε στις γειτονικές χώρες της Μαλαισίας, Κορέας , Ινδονησίας, για να φτάσει στην Ιαπωνία όπου και εμπλουτίστηκε με περισσότερα χρώματα και σχέδια. Το πέταγμα του χαρταετού ήταν συνυφασμένο με θρησκευτικές εκδηλώσεις και τελετουργίες.

Αλλά και στην αρχαιότητα ο χαρταετός δεν ήταν άγνωστος. Σύμφωνα με πηγές ο αρχιμηχανικός και μαθηματικός Αρχύτας (4ος αιώνας π.χ.), από την Νότια Ιταλία, είχε χρησιμοποιήσει το χαρταετό στην αεροδυναμική του. Επίσης σε αγγείο της ελληνιστικής περιόδου απεικονίζεται μια κόρη, η οποία κρατά στα χέρια της μια λευκή σαΐτα με το νήμα της, έτοιμη να την πετάξει.

Ουσιαστικά όμως ο χαρταετός έφθασε στην Μεσαιωνική Ευρώπη, από τον Μάρκο Πόλο, όταν επέστρεψε από τα ταξίδια του στην Άπω Ανατολή. Ο χαρταετός τότε ξεκίνησε την μακραίωνη ιστορία του και χρησιμοποιήθηκε ποικιλοτρόπως. Χρησιμοποιήθηκε αρχικά σε επιστημονικά πειράματα για να καταλήξει τελικά να είναι ένα απολαυστικό παιχνίδι. Το 1752 ο Αμερικανός Φραγκλίνος Βενιαμίν χρησιμοποίησε το χαρταετό για να αποδείξει την ηλεκτρική φύση του κεραυνού και στηριζόμενος σε αυτή την ανακάλυψη να εφεύρει μετέπειτα το αλεξικέραυνο. Για δέκα ολόκληρα χρόνια ο George Gayley (19ος αιώνας) ,μέσα από πειράματα με χαρταετούς , κατόρθωσε να κατασκευάσει το πρώτο ανεμοπλάνο που μπορούσε να σηκώσει το βάρος ενός ατόμου. Αρχές του 20ου αιώνα ο Samuel Cody κατόρθωσε μέσω μιας κατασκευής με χαρταετούς να πετάξει πάνω από τη θάλασσα της Μάγχης. Η εφεύρεση του πωλήθηκε αργότερα στον αγγλικό στρατό για να την χρησιμοποιήσει σε παρατηρητικούς σκοπούς.

 

Σταδιακά ο χαρταετός κατέληξε να είναι απλά ένα διασκεδαστικό παιχνίδι για μικρούς και μεγάλους συσχετιζόμενος με τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα των διαφόρων χωρών. Στην Κίνα διεξάγονται κάθε χρόνο διαγωνισμοί για την ανάδειξη του πιο όμορφου χαρταετού, ενώ στην Ινδία μέσα από εντυπωσιακές τελετές με χαρταετούς υποδέχονται τον ερχομό της άνοιξης.

Στην Ελλάδα και στην Κύπρο το πέταγμα του χαρταετού είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την Καθαρά Δευτέρα. Ο ουρανός, με τις κατάλληλες καιρικές συνθήκες, γεμίζει με μια πανδαισία χρωμάτων και σχημάτων συνθέτοντας ένα υπέροχο σκηνικό. Αν και στο εμπόριο κυκλοφορούν χαρταετοί παντός είδους, η κατασκευή του χαρταετού αποτελεί μια δημιουργική και ευχάριστη ενασχόληση. Σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση το πέταγμα του χαρταετού συμβολίζει την εξύψωση της ψυχής στον Ουρανό, με σκοπό να φτάσει πιο κοντά στο Θεό. Το κυρίως μέρος του χαρταετού και η ουρά συμβολίζουν αντίστοιχα το σώμα και τη ψυχή όπου για να μπορέσουν να πετάξουν ψηλά πρέπει να έχουν μια ισορροπία και αρμονία μεταξύ τους. Άλλωστε η περίοδος της Σαρακοστής είναι μια περίοδος κάθαρσης της ψυχής και του σώματος για να οδηγηθούμε στη Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών με κορύφωση την Ανάσταση του Κυρίου.