«Εις τον αφρό εις τον αφρό της θάλασσας

η αγάπη μου, η αγάπη μου κοιμάται

παρακαλώ σας κύματα μη μου την (ε)ξυπνάτε.

Γιαλό γιαλό πηγαίναμε κι όλο για σένα λέγαμε,

γιαλό να πας γιαλό να ‘ρθεις τα λόγια μου να θυμηθείς». ( «Γιαλό γιαλό»)

 

«Απόψε, την κιθάρα μου, τη στόλισα κορδέλες
και στα καντούνια περπατώ, για τσ’ όμορφες κοπέλες.

Απόψε, να μην κοιμηθείς, παρά να καρτερέψεις
ν’ ακούσεις την κιθάρα μου, κι απέ να πα να πέσεις» («Απόψε την κιθάρα μου»)

 

Τραγούδια που υμνούσαν τη χαρά, τις ομορφιές της φύσης, τη θάλασσα, την αγάπη…τραγούδια που εκπροσωπούσαν μια εποχή που ο ρομαντισμός βρισκόταν στο ζενίθ του, με τους νεαρούς άντρες να βρίσκονται κάτω από το παράθυρο της αγαπημένης τους αφιερώνοντας της μελωδικά τραγούδια και εκφράζοντάς της με τον τρόπο αυτό τα συναισθήματά τους.

Καντάδες- «Πάμε να κάνουμε μια καντάδα;» : Η γλυκιά ιστορία των Καντάδων και των Κανταδόρων της Λεμεσού

Το είδος αυτό του αστικού λαϊκού τραγουδιού έχει τις ρίζες του στα Επτάνησα. Το όνομα της καντάδας προέρχεται από την ιταλική λέξη cantare που σημαίνει τραγουδώ. Άλλωστε τα Επτάνησα είχαν δεχτεί έντονες επιδράσεις από την ιταλική μουσική αλλά και τις υπόλοιπες μορφές τέχνης. Αν και γεννήθηκε στις ταβέρνες έχοντας αρχικά ένα πιο λαϊκό χαρακτήρα, αφού καταπιανόταν με θέματα της καθημερινότητας, εντούτοις στην πορεία απέκτησε περισσότερο αστικό χαρακτήρα και πήρε τη μορφή που σήμερα το γνωρίζουμε, δηλαδή των τραγουδιών της ερωτικής εξομολόγησης. Οι καντάδες εκτελούνταν από τρίφωνη ή τετράφωνη χορωδία αποτελούμενη από άντρες υπό τη συνοδεία μουσικών οργάνων, κυριότερα κιθάρας και μαντολίνου. Κυριότερος εκπρόσωπος του είδους αυτού στα Επτάνησα αποτέλεσε ο Διονύσιος Λαυράγκας, ενώ στίχους έγραψε και ο μεγάλος ποιητής Διονύσιος Σολωμός.

Με την ένωση των Επτανήσων με την ηπειρωτική Ελλάδα, το 1864, αυτό το είδος του τραγουδιού διαδόθηκε ταχύτατα στην Αθήνα και σηματοδότησε την γέννηση της αθηναϊκής καντάδας που συνδέεται με τους Αθηναίους ρομαντικούς ποιητές των τελών του 19ου - αρχών 20ου αιώνα , όπως ο Γεώργιος Δροσίνης, ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, ο Ιωάννης Πολέμης. Η αθηναϊκή καντάδα διέφερε από την επτανησιακή στο ότι διέθετε πιο λόγιο χαρακτήρα. Μετά το 1880 η καντάδα θα εξελιχθεί σε ένα μουσικό είδος ευρύτατης αποδοχής στις ταβέρνες της παλιάς Αθήνας.

Καντάδες - «Πάμε να κάνουμε μια καντάδα;» : Η γλυκιά ιστορία των Καντάδων και των Κανταδόρων της Λεμεσού

Το μουσικό αυτό ρεύμα δεν θα μπορούσε να μην επηρεάσει και την Κύπρο, στην οποία έκανε την εμφάνισή του κατά τα μέσα του 19ου αιώνα. Τόσο οι επτανησιακές όσο και οι αθηναϊκές καντάδες θα βρουν πρόσφορο έδαφος στα αστικά κέντρα και ιδιαίτερα στη Λεμεσό, όπου θα συνδεθούν σταδιακά με τους εορτασμούς του Καρναβαλιού. Δημιουργούνται ομάδες γλεντζέδων τραγουδιστών που αν και τραγουδούν σε όλη τη διάρκεια του χρόνου τα καρναβάλια έχουν την τιμητική τους. Σταδιακά η ύπαρξη ομάδων κανταδόρων καθιερώνεται ως βασικό συστατικό του Καρναβαλιού της πόλης της Λεμεσού. Οι χορωδίες αυτές, που απαρτίζονται κατεξοχήν από άντρες, τραγουδούν ρομαντικά τραγούδια αλλά και τραγούδια που υμνούν τη χαρά της ζωής, αλλά φυσικά και το καρναβάλι. Ένα πολύ γνωστό τραγούδι που γράφτηκε ειδικά για το Καρναβάλι και έγινε ο ύμνος της συγκεκριμένης εορτής είναι ασφαλώς το «Εδώ Λεμεσός…».

Η αρχαιότερη ομάδα κανταδόρων είναι εκείνη την οποία δημιούργησε ο Γιώργος Γιωργαλλέτος το 1946. Με τον καιρό πολλοί τραγουδιστές και οργανοπαίκτες συμπεριλήφθηκαν στην ομάδα, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του καρναβαλιού της πόλης. Η ομάδα αυτή κυκλοφόρησε τραγούδια της σε δίσκους και παρουσιάστηκε αρκετές φορές σε τηλεοπτικές εκπομπές και σε εκδηλώσεις στην Κύπρο αλλά και το εξωτερικό. Τα τελευταία χρόνια στην Λεμεσό έχουν κάνει την εμφάνιση τους και άλλες ομάδες κανταδόρων εμπλουτίζοντας περαιτέρω το Καρναβάλι της πόλης.

Καντάδες - «Πάμε να κάνουμε μια καντάδα;» : Η γλυκιά ιστορία των Καντάδων και των Κανταδόρων της Λεμεσού

Με το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο το είδος αυτό του τραγουδιού παρήκμασε αποτελώντας απλά μια γλυκιά αναπόληση του ρομαντικού παρελθόντος. Άλλωστε η διάθεση του κόσμου είχε πλέον αλλάξει. Σήμερα οι γλυκές αυτές μελωδίες τραγουδιούνται μόνο από διάφορους πολιτιστικούς συλλόγους αποτελώντας μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς. Στην Κύπρο οι καντάδες επιβίωσαν χάρη του Καρναβαλιού της Λεμεσού, με το οποίο έχουν συνδεθεί άρρηκτα. Οι κανταδόροι της Λεμεσού τραγουδώντας καρναβαλίστικα τραγούδια και τις παλιές ελληνικές καντάδες προσδίδουν στο Καρναβάλι μια ατμόσφαιρα ρομαντική και νοσταλγική…άλλωστε η εποχή μας χρειάζεται και λίγο ρομαντισμό.

Καντάδες - «Πάμε να κάνουμε μια καντάδα;» : Η γλυκιά ιστορία των Καντάδων και των Κανταδόρων της Λεμεσού