Χρώματα και αρώματα είναι τα κυρίαρχα στοιχεία των Ανθεστηρίων. Τη μέρα αυτή εορτάζεται η αναγέννηση της φύσης, η ομορφότερη εποχή του χρόνου…η Άνοιξη.

Ανθεστήρια

Και ενώ τα Ανθεστήρια τη σύγχρονη εποχή έχουν συνδεθεί αποκλειστικά με την εορτή της άνοιξης και των λουλουδιών, στην αρχαιότητα κινούνταν ανάμεσα στα δυο άκρα στην άκρατη χαρά για τη ζωή και στη θλίψη για το θάνατο. Άλλωστε η λέξη ανθεστήρια παρουσιάζεται να έχει δυο σημασίες. Από τη μια να προέρχεται από τη λέξη άνθος και από την άλλη να προέρχεται από το ρήμα αναθέσσασθαι, που σημαίνει εξορκίζω, καθώς η εορτή των αρχαίων ανθεστηρίων ήταν μια εορτή αφιερωμένη όχι μόνο στην αναγέννηση της φύσης, αλλά κυρίως στις ψυχές των νεκρών και στον εξορκισμό των κακών πνευμάτων.

Στην αρχαιότητα τα ανθεστήρια ήταν αφιερωμένα στο θεό Διόνυσο. Γιορτάζονταν κυρίως στην Αθήνα και είχαν διάρκεια τριών ημερών. Ήταν μια γιορτή αφιερωμένη στη φύση, στα λουλούδια, στη χαρά, στη διασκέδαση και στο κρασί. Παράλληλα όμως οι Αθηναίοι πίστευαν πως τις συγκεκριμένες μέρες οι ψυχές των νεκρών επέστρεφαν και κυκλοφορούσαν μέσα στην πόλη και ότι μέσω αυτών των εορτασμών κατόρθωναν να τις εξορκίσουν και πάλι στον Κάτω κόσμο.

Ανθεστήρια

Για αυτήν την αναγέννηση και τον μαρασμό της φύσης έπρεπε όμως να υπάρξει και κάποιος μύθος που θα την αιτιολογούσε. Αυτός ο μύθος δεν ήταν άλλος από αυτόν της Περσεφόνης. Η Περσεφόνη ήταν μια πολύ όμορφη νεαρή, κόρη της Δήμητρας (θεά της γεωργίας) και του Δία. Ο Πλούτωνας, θεός του Κάτω κόσμου, θαμπώθηκε από την ομορφιά της και αποφάσισε να την απαγάγει και να την πάρει μαζί του στον Άδη. Η Δήμητρα θλιμμένη που έχασε την κόρη της κλείστηκε στο ναό της. Από τη λύπη της η γη και οι καλλιέργειες άρχισαν να μαραζώνουν και να ξεραίνονται. Οι άνθρωποι τότε άρχισαν να πεινούν και οι θεοί του Ολύμπου ανησύχησαν πως το ανθρώπινο γένος θα εξαφανιζόταν. Ο Δίας τότε πρότεινε ένα συμβιβασμό μεταξύ του Πλούτωνα και της Δήμητρας. Η Περσεφόνη για οκτώ μήνες θα βρισκόταν στη γη μαζί με τη μητέρα της και για τέσσερις μήνες στον Κάτω κόσμο μαζί με τον Πλούτωνα. Μάλιστα την στιγμή που η Περσεφόνη ετοιμαζόταν να επιστρέψει στη γη ο Πλούτωνας της έδωσε να φάει ένα γλυκό ρόδι, ώστε να εξασφαλίσει την επιστροφή της. Έτσι λοιπόν σύμφωνα με το μύθο, όποτε η Περσεφόνη βρίσκεται στη γη μαζί με τη Δήμητρα η γη αρχίζει να καρποφορεί και τα λουλούδια να ανθίζουν. Από την άλλη, όταν η Περσεφόνη επιστρέφει στον Κάτω Κόσμο, η Δήμητρα μαραζώνει με αποτέλεσμα η γη να παγώνει και η φύση να πενθεί.

Ανθεστήρια- Η αρπαγή της Περσεφόνης

Στην Κύπρο δεν υπάρχουν ενδείξεις για το εάν τα Ανθεστήρια γιορταζόταν στην αρχαιότητα. Τα ανθεστήρια σαν εορτή της άνοιξης και της φύσης καθιερώθηκε στην Αμμόχωστο στις αρχές του 20ου αιώνα για να μεταφερθεί αργότερα και στις υπόλοιπες πόλεις της Κύπρου. Συγκεκριμένα το 1915 με πρωτοβουλία της διευθύντριας του Παρθεναγωγείου Βαρωσίων Ελένης Χατζηπέτρου ξεκίνησαν εκδηλώσεις, στις οποίες αρχικά συμμετείχαν μαθητές και μαθήτριες που έκαναν παρέλαση σε στολισμένα άρματα και σε ομάδες. Η ιδέα αυτή είχε μεγάλη απήχηση ώστε τα επόμενα χρόνια τέθηκε υπό την αιγίδα των δημοτικών αρχών της πόλης. Αποτελούσε μια μονοήμερη εορτή που προσέλκυε πλήθος κόσμου, καθώς αποτελούσε μια καλή ευκαιρία για ψυχαγωγία και διασκέδαση.

Στις εκδηλώσεις και στους εορτασμούς συμμετείχαν μαθητές και μαθήτριες που προέρχονταν από όλα τα σχολεία και τους συλλόγους της πόλης. Τα ανθοστόλιστα άρματα ήταν εμπνευσμένα ως προς τη θεματολογία τους από την ελληνική μυθολογία και την επικαιρότητα, ενώ υπήρχε και αναπαράσταση της πομπής των Παναθηναίων , με τη συνοδεία φιλαρμονικών . Ταυτόχρονα με την παρέλαση των αρμάτων διεξάγονταν και γαϊδουροδρομίες που στην πορεία αντικαταστάθηκαν από τις ποδηλατοδρομίες.

Ανθεστήρια

Η γιορτή των ανθεστηρίων τερματίστηκαν με τη μεγάλη τραγωδία της τουρκικής εισβολής του 1974 για να αναβιώσουν και πάλι ως ετήσιος θεσμός το 1987 αρχικά στη Λεμεσό και στην Πάφο και από την επόμενη χρονιά και στις υπόλοιπες πόλεις του νησιού. Σήμερα κάθε χρόνο, τον μήνα Μάιο, σε όλες τις επαρχίες διοργανώνεται η μεγαλύτερη εορτή της άνοιξης, μια γιορτή που περιλαμβάνει παρελάσεις με ανθοστόλιστα άρματα και ομάδες, ενώ συγχρόνως λαμβάνουν χώρα και διάφορες άλλες εκδηλώσεις με κεντρικό άξονα τα λουλούδια.

Ανθεστήρια