Ένα από τα ωραιότερα αγριολούλουδα, το οποίο συναντάμε και στην κυπριακή φύση, είναι το κυκλάμινο. Μάλιστα στην Κύπρο ευδοκιμεί αποκλειστικά ένα από τα 23 γνωστά είδη κυκλάμινου. Όχι λοιπόν τυχαία το κυκλάμινο αποτελεί το εθνικό μας φυτό.

To κυπριακό κυκλάμινο είναι το μόνο ενδημικό κυκλάμινο από τα τρία είδη που ευδοκιμούν στην Κύπρο. Τα άλλα δύο είναι το ελληνικό κυκλάμινο και το περσικό, το οποίο τελευταίο είναι και το πιο ευρέως γνωστό. Η επιστημονική ονομασία του είναι Cyclamen cyprium θέλοντας να δηλώσει την καταγωγή του. Είναι πολυετές, ποώδες φυτό και έχει μήκος 7-14 εκατοστά. Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του κυπριακού κυκλάμινου είναι τα σαρκώδη καρδιόσχημα φύλλα, ο μακρύς μίσχος και οι οδοντωτές παρυφές του. Τα πέταλα του είναι λευκά ή με ανοικτό ρόδινο χρώμα, ενώ στη βάση του υπάρχει ένα βαθύ πορφυρό στεφάνι.

Τα κυκλάμινα ανθίζουν το Φθινόπωρο κατά την περίοδο Σεπτεμβρίου - Ιανουαρίου. Τα συναντάμε σε σκιερές, υγρές τοποθεσίες συνήθως κοντά σε ρεματιές, κάτω από δέντρα, θάμνους, σχισμές βράχων ή σε ασβεστολιθικά και πυριγενή πετρώματα. Στην Κύπρο ευδοκιμούν κυρίως στην οροσειρά του Τροόδους και του Πενταδαχτύλου, στο Δάσος της Πάφου, στον Ακάμα, αλλά και σε άλλες δασικές περιοχές, όπως τον Καλοπαναγιώτη, τις Πλάτρες, το Μαχαιρά κ.α.

Τα άγρια κυκλάμινα προστατεύονται από τη Σύμβαση για το Διεθνές Εμπόριο Απειλούμενων Ειδών, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό του κυπριακού κυκλάμινου βρίσκεται σε προστατευόμενες από το κράτος δασικές περιοχές. Εξαιτίας της ξεχωριστής σημασίας που έχει το κυκλάμινο στη χλωρίδα του νησιού αποτελεί από το 2006 ένα από τα εθνικά μας εμβλήματα, ενώ παράλληλα έχει απεικονιστεί σε ένα από τα γραμματόσημα του κυπριακού ταχυδρομείου.

 

Για τους λάτρεις του συγκεκριμένου λουλουδιού, τα άγρια κυκλάμινα αποτελούν τη βάση για τη δημιουργία των εμπορικών καλλωπιστικών κυκλάμινων που πωλούνται στα ανθοπωλεία. Παρόλα αυτά αποτελούν ευαίσθητα και απαιτητικά φυτά στη φροντίδα τους. Πρέπει οπωσδήποτε να τοποθετούνται σε δροσερό, σκιερό μέρος, μακριά από τις ακτίνες του ήλιου και σε χώρο με αρκετή υγρασία. Τα κυκλάμινα του εμπορίου μπορεί να μην αντέχουν τη ζέστη όμως έχουν και πολύ μικρότερες αντοχές στο πολύ κρύο σε αντίθεση με τα άγρια κυκλάμινα. Τα συγκεκριμένα λουλούδια μαραίνονται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες για να «ξαναζωντανέψουν» από το Σεπτέμβριο μέχρι και την άνοιξη.