Το Κίτιο, καθ΄όλη την περίοδο ύπαρξης των αρχαίων κυπριακών βασιλείων, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες πόλεις – βασίλεια της Κύπρου. Μυκηναίοι Αχαιοί, Φοίνικες, Αιγύπτιοι, Πέρσες, Ρωμαίοι είναι μόνο κάποιοι από τους λαούς που πέρασαν από την πόλη του Κιτίου αφήνοντας ο καθένας το δικό του αποτύπωμα. Τα αποτυπώματα αυτά διαφαίνονται μέσα από τα διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα που έχουν έρθει στο φως μέσα από τις ανασκαφές που έλαβαν χώρα στις τοποθεσίες Καθαρή και Παμπούλα, που βρίσκονται μέσα στη σύγχρονη πόλη της Λάρνακας.

Αρχαιολογικός Χώρος Κιτίου - Στήλη Σαργών Β'

Ένα από τα σπουδαιότερα ευρήματα αποτελεί και η περίφημη ασσυριακή στήλη του βασιλιά Σαργών Β’. Η στήλη παριστάνει σε ανάγλυφο τον βασιλιά Σαργών Β’ ντυμένο με μακρύ χιτώνα και έχοντας στο κεφάλι του κάλυμμα να στέκεται μπροστά από θειικά σύμβολα. Στην επιγραφή αναγράφονται, σε σφηνοειδή γραφή, τα κατορθώματα του βασιλιά Σαργών Β’ ανάμεσα στα οποία και η υποταγή της Κύπρου. Σχετικά με την Κύπρο αναφέρεται πως επτά Κύπριοι βασιλιάδες προσκύνησαν τον Ασσύριο ηγεμόνα και ανάμεσα σε άλλα του είχαν στείλει και δώρα στη Βαβυλώνα, όπως χρυσό, ασήμι, έβενο και ξυλεία. Από την επιγραφή προκύπτει το συμπέρασμα πως η υποταγή της Κύπρου στην ασσυριακή αυτοκρατορία δεν ήταν αποτέλεσμα πολεμικής εκστρατείας και πως το νησί προσχώρησε οικιοθελώς στην κυριαρχία των Ασσυρίων, κάτι που επισφραγίστηκε και με την προσφορά δώρων προς τον Ασσύριο βασιλιά. Αρκετές φορές άλλωστε οι Κύπριοι βασιλείς προτιμούσαν να συμβιβαστούν με τους εκάστοτε ισχυρούς της περιοχής και να γλιτώσουν την οποιαδήποτε πολεμική σύγκρουση και κατ’ επέκταση την κατάκτηση του νησιού.

Στήλη Σαργών Β'

Σύμφωνα με την ιστορία της Κύπρου το νησί βρισκόταν υπό την υποταγή των Ασσυρίων από το 709 π.Χ. μέχρι και το 669 π.Χ. Την περίοδο αυτή οι Κύπριοι μπορεί να πλήρωναν φόρο υποτελείας στον Ασσύριο βασιλιά, διατηρούσαν όμως την αυτονομία τους. Και ενώ η επεκτατική πολιτική των Ασσυρίων στο νησί είχε πρωτίστως οικονομικό χαρακτήρα, η ύπαρξη μιας τέτοιας στήλης σε ένα κυπριακό βασίλειο, σε αυτή την περίπτωση στο Κίτιο, υποδηλώνει όχι μόνο την οικονομική υποταγή στην ασσυριακή αυτοκρατορία, αλλά και ένας είδος πολιτικής υποταγής. Άλλωστε οι στήλες αυτές στήνονταν σε ολόκληρη την ασσυριακή επικράτεια ως ένδειξη ισχύς και κυριαρχίας του Ασσύριου βασιλιά προς τους υποτελείς λαούς.

Η στήλη του Σαργών Β’ βρίσκεται στο μουσείο Περγάμου στο Βερολίνο. Αντίγραφο του εκτίθεται στο Επαρχιακό Μουσείο Λάρνακας.

Στήλη Σαργών Β'